Antibiyotik Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Antibiyotik Nedir?

Antibiyotik; bakterisid (bakterileri öldürücü)  ya da bakteriostatik (bakterilerin üremesini engelleyici) amacıyla kullanılan bakteri veya küf tarafından sentezlenen veya sentetik olarak üretilen maddelerdir.

 

Antibiyotik Kullanımı

Antibiyotik doğru teşhisle gerekli dozda kullanılmalıdır. Antibiyotik kullanımına karar vermek için kültür ortamından yararlanılmalıdır. Oluşturulan kültür ortamında hastalığa neden olan organizmanın bakteri olup olmadığı tespit edilmekte, bakteri ise hangi bakteri olduğu belirlenmektedir. Hastaya, belirlenen bakteri türüne uygun olarak antibiyotik verilmelidir. Ama maalesef bu yöntem Türkiye’de çok sık kullanılmamaktadır. Bu yüzden antibiyotik kullanımda karşılaşılan en sık ve en büyük hatalardan biri virüs enfeksiyonlarında antibiyotik kullanılmasıdır.

 

Bakteri Direnci

1928 yılında Alexander Fleming tarafından tesadüfen keşfedilen ilk antibiyotik olan penisilin iltihap nedeniyle ölüme mahkum olan milyonlarca insanı kurtarılmıştır. O zamandan şimdiye kadar birçok antibiyotik keşfedilmeye devam edilerek çeşitli bakterilerden kaynaklı, milyonlarca insanın ölümüne yol açan birçok hastalık tedavi edilmiştir. Fakat antibiyotiklerin bilinçsiz bir şekilde kullanılmasıyla bakteriler direnç geliştirmiştir ve geliştirmeye devam etmektedir. Yani birçok hastalığa karşı gelebilen silahımız elimizden kaybolmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı açıklamaya göre ileride antibiyotikler tamamen etkisiz hale gelecek ve direnç geliştirmiş bakteriler yine milyonlarca insanın ölümüne yol açacaktır.

 

Antibiyotik Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Grip olan insanların çoğu bilinçsiz bir şekilde antibiyotik kullanımına başlamaktadır. Halbuki gribin etkeni bakteri değil, virüstür. Vücuttaki hastalık etkenini öldürüp iyileşmeye çalışırken aslında ileriye dönük çok büyük bir hata yapılmaktadır. Gereksiz yere alınan antibiyotik bakterilerin direnç kazanmasına neden olmaktadır. Başka bir zaman gerçekten bu ilaca ihtiyaç duyulup kullanılmaya başlandığında hasta çok etkisini göremeyebilir çünkü artık bakterileri direnç kazanmıştır. Gripten sonra bağışıklık sisteminin düşmesiyle sekonder enfeksiyonlar ortaya çıktığı durumlarda antibiyotik kullanılabilir. Tabi bu da değindiğimiz gibi kültür ortamının kullanılmasıyla gerçekleştirilmelidir.

altibiyotik11

Bakterilerin direnç kazanmasının diğer önemli nedeni antibiyotiğin doğru bir şekilde kullanılmamasıdır. Fazla çeşitte olan antibiyotikler 8 saatte 1’er tane, 12 saatte 1’er tane, 24 saatte 1’er tane gibi kullanılır. Burada antibiyotiğin kaç saatte bir kullanılacağı oldukça önemlidir. Mesela 12 saatte 1’er tane kullanılan antibiyotik optimum etkinliğe ulaşıp etkinliği düşmeye başladığı an diğer antibiyotik alınarak etkinin devamlılığı sağlanır. Fakat ilacın diğer dozunun alınması unutulup uzun bir zaman sonra alınırsa ilacın devamlılığı sağlanamaz, unutulan doz alındığında ilaca yeniden başlanılmış gibi olur. Bu da tedavinin tamamlanmamasına neden olur.  Bu gibi sıkıntıları yaşamamak için hasta çalar saat kurma gibi kendince ilacın saatini hatırlatacak yöntemler bularak ilaç kullanımına uyum sağlamalıdır.

Antibiyotiğin yarıda bırakılması yine yapılan en büyük hatalardan biridir. Mesela 7 günlük antibiyotik tedavisi verilmiş bir hasta 3. gün kendini iyi hissettiği için iyileştiğini zannederek antibiyotiği bırakabilir. Aslında bakteriler ölmemiştir, üremeleri durmuş ve zayıflamışlardır. Antibiyotik tedavisi yarıda kesildiğinde bakteriler güçlenip tekrar çoğalmaya başlarlar. Bu yüzden antibiyotik tedavisinde verilen doza mutlaka uyulmalıdır.

Bunların hepsine siz uyuyorsunuz ama çevrenizdekiler uymuyorsa doğru bilgiyi aktararak mutlaka uymalarını sağlamalısınız. Çünkü başkalarının direnç geliştirmiş bakterileri size bulaşacaktır!

Yazar : Eczacı

Bir Cevap Yazın